YAZARLARIMIZ
F.Mehmet İPEK

Fatih Üniversitesi , Biyoloji Bölümü , 4. SINIF 
...........................................................................................................

Türkiye'deki Helicobacter pylori Suşlarının Antibiyotik Dirençliliği



    

    Dünya nüfusunun yarısından fazlasının enfekte olduğu Helicobacter pylori çeşitli mide hastalıklarına yol açmaktadır. 1994 den buyana dünya sağlık organizasyonu tarafından birinci derecede karsinojen olarak kabul edilmektedir. Günümüzde Helicobacter pylori tedavisi, üçlü veya dörtlü antibiyotik kombinasyonları şeklinde yapılmaktadır. Antibiyotik tedavisinde karşılaşılan en büyük sorun H. pylorinin kullanılan antibiyotiklere karşı dirençli olmasıdır. Disk difüsyon testi antibiyotik dirençliliğin belirlenmesindeki yöntemlerden biridir. Denemiş olduğumuz bakteri suşları vancomycine, amoxicillin, cephalexine karşı dirençli bulunmuştur. Hastalara uygulanan yanlış tedaviler bakterilerin antibiyotiklere karşı dirençlilik sağlamasına neden olmaktadır. Bu nedenle tedavi sırasında kullanılcak olan antibiyotiklerin dirençlilik testlerinin yapılması gerekmektedir

  

1.Giriş

  Dünya nüfusunun yarısından fazlasının enfekte olduğu Helicobacter pylori midede mukus tabakası ile mide epiteli arasına yerleşerek yaşamını sürdüren kıvrık veya spiral şekilli, gram negatif bir bakteridir. İlk kez 1983 yılında Avusturalya'lı araştırıcılar Barry Marshall ve Robin Warren H.pylori enfeksiyonları ve ülser arasındaki ilişkiyi göstermişlerdir. 1994 den buyana Dünya Sağlık Organizasyonu tarafından birinci derecede karsinojen olarak kabul edilmektedir.

  Helicobacter pylori, üreaz enzimiyle midedeki üreyi amonyağa çevirerek midenin asidik ortamından korunur ve mide mukuz tabakasının altına yerleşerek kendine yaşama ortamı oluşturur.


              ÜRE                                                         Bikarbonat    Amonyak

  Helicobacter pylori mide hastalıklarına yol açmasının önemli faktörlerin diğerleride sahip olduğu Cag A (cytotoxin associated gen) geni, vacA ( vacuolating cytotoxin gen) geni dir.

  Helicobacter pylori akut gastirit, kronik gastrit, duodenal ülser, gastric ülser, malt lymphoma ve adenokarsinomaya yol açmaktadır.

  Günümüzde Helicobacter pylori tedavisi, üçlü veya dörtlü antibiyotik kombinasyonları şeklinde yapılmakta ve genel olarak amoxicillin, tetracycline, metronidazole, ve clarithromycin kullanılmaktadır.

Şekil1. Helicobacter pylori

  Antibiyotikler genelde tek başına eredikasyon sağlıyamadıklarından bazı anti-ülser ilaçları (Ranitidin Bizmut Sitrat (RBS),bizmut tuzları gibi) antibiyotikle kombine şekilde kullanılmkatadır. Bu anti ülser ilaçları ortamın pH nı artırarak antibiyotiklerin bakteriyi etkilemesini sağlamaktadırlar. Antibiyotik tedavisinde karşılaşılan en büyük sorun H. pylorinin kullanılan antibiyotiklere karşı dirençli olmasıdır. Bakterilerin dirençlilik kazanması ilaç terapi sırasındaki bazı yanlış uygulamalardır.


2.Materyal


2.1 Bakteri kültürü:


  Helicobacter pylori kültürleri Fatih Üniversitesi’nden temin edilmiştir

2.2 Cihazlar:

  Hassas terazi (Sarorius, Almanya): agarların ölçülmesi,

  Otoklav (Tuttnauel 3850ELV): agar: sterilizasyonu için,

  CO2 incubator ( Sanyo, MCO- 17AIC): bakterilerin üretilmesi,

  Distile su cihazı (GFL, Almanya):Distile su üretmek için,

  İnkübatör( Memmeat): bakterilerin üretilmesi,

  Micropipetler (Eppendorf, Almanya): bacteri ekimi sırasında

2.3 Kullanılan Agar:

  Blood agar plakları

2.4 Kullanılan antibiyotikler

  • Antibiyotik
  • Azithromycin
  • Penicillin
  • Tetracyline
  • Gentamicin
  • Cepha losporins
  • Nitrofuradontir
  • Trimethopri
  • Ciproflaxacin
  • Vancomcin
  • Amoxicillin
  • Cephalexin

3.Metod

  Helicobacter pylori daha önceden hazırlanmış olan kanlı agar petrilerine ekildi ve antibiyotik diskleri ekim yapılmış agar üzerine aralarında 24mm diskler arasında ve disklerle petri duvarı arasında 15mm boşluk kalacak şekilde petrilerin içine yerleştirildi ve diskler steril bir forceptle bastırıldı. Diskleri agara koyarken baska hiç bir yere temas etmemesine dikkat edildi. Daha sonra petriler C02 inkübatöre 37 O C, %95 nem ve %10 C02 lu ortamda 3-5 gün kalacak şekilde büyümeye bırakıldı.

4.Sonuç

  Temin edilen bakteri suşları blood agarlı plaklara ekildi ve çeşitli antibiyotik diskleri plakaların içine yerleştirildikten sonra inkübasyona bırakıldı, antibiyotiklerin etrafında oluşan, bakterilerin üreme göstermediği bölgelerin yarı çapları cetvelle ölçüldü. Elde edilen değerler antibiyotik duyarlılık tablosuna bakarak değerlendirildi. Alınan sonuçlar Tablo 1’deki gibidir.

Kısaltma
Antibiyotik
  Yarı Çap
Test sonucu

Azm

Azithromycin

28 mm

duyarlı

P

Penicillin

21 mm

duyarlı

Te

Tetracyline

26 mm

duyarlı

Cn

Gentamicin

18 mm

orta

Ctx

Cephalosporins

32 mm

duyarlı

F

Nitrofuradontir

30 mm

duyarlı

Sxt

Trimethopri

33 mm

duyarlı

Clp

Ciproflaxacin

30 mm

duyarlı

Va

Vancomycin

0 mm

dirençli

Ax

Amoxicillin

0 mm

dirençli

Cl

Cephalexin

0 mm

dirençli


Tablo 1.
Antibiyotik dirençlilik –duyarlılık test sonuçları

5.Tartışma  

  Helicobacter pylori’nin genel olarak polymyxins, trimethoprim, sulphonamides ve vancomycine karşı dirençli olduğu tespit edilmiştir. H. pylori suşlarının bir çogu cefsulodin, nalidixic acid ve antifungal bitleşiklerine karşıda dirençli durumdadır. Fakat yapılan deneyler sonucunda H. pylori suşlarının penicilin, cephalosporins, macrolides, tetracyclin, nitroimidazol, nitrofurans ve quinolonese karşı duyarlı olduğu tespit edilmistir. 

  Yapmış olduğumuz bu çalışmada yukarıda belirtilmiş sonuçlarla paralellik göstermektedir. Denenen bakteri suşları vancomycine, amoxicillin, cephalexine karşı dirençli bulunurken Tablo 1. de belirtilen diğer antibiyotiklere karşı duyarlıdırlar. 

  H. pylori suşları, kromozomlarında ki genlerde oluşan mutasyonlar sonucunda, dışarıdan alınan DNA parçaları (plasmid) veya DNA transformasyonu sonucu antibiyotiklere karşı dirençlilik kazanmaktadırlar. Hastalara uygulanan yanlış tedaviler bakterilerin bu şekilde dirençlilik sağlamasına neden olmaktadır. Bu nedenle tedavi sırasında kullanılcak olan antibiyotiklerin H. pylori’nin yaygın olarak dirençlilik gösterdiği kabul edilen antibiyotiklere karşı dirençliliklerinin test edilmesi gerekmektedir.


6.Kaynaklar

  • Alarcon T, Domingo D., Lopez-Brea M.,1999, Antibiotic resistance problems with Helicobacter pylori, International Journal of Antimicrobial Agents, 12(1999) 19-26 
  • Boyanova L., Koumanova R., Prevalence of resistant Helicobacter pylori isolates in Bulgarian children. 2002. J. Med. Mic.,51, 786-790. 
  • Aladağ M., Karıncaoğlu M., Kantarçeken B., Harputluoğlu M., Ateş M., Sertkaya A., Yıldırım B., Hilmioğlu F. Helicobacter Pylori Eradikasyonu ve Ülser İyileşmesinde Ranitidin Bizmut Sitrat ve Klaritromisin Kombinasyonunun Etkinliği. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 9(3) 169-173 (2002).
  • Treiber G., Ammon S., Schneider E., Klotz U. 1998. Amoxicillin /metronidazole / omeprazole / Clarithromycin: A new, Short Quadruple Therapy for Helicobacter pylori Eradication. Blackwell Science, 3, 54-58.